yamaç paraşütü eğitimi

[Manisali]

Merhaba.
2000 yılından buyana aralıksız Yamaç Paraşütü sporunu yapmaktayım. Bu güne kadarki deneyimimi sizlere aktaracagim.Bu satırlar bu geçen zaman içersinde Yamaç Paraşütü ile birebir gözlemlerimi ve uygulamalarını konu alacaktır.
Yamaç Paraşütü çok basit anlaşılır fiziki kurallara sahipsede bir teknoloji harikası olduğunu söyliyebilirim.İlimizde ve yurdun bir çok yerinde ben ve ekibimizle uçmak amaçlı yaptığımız seyahatlerdeki kalkış pistleri ve zorluk derecelerinide içine alan Başlangıcından nihayetine kadar uçmayı kapsayan bir yazı okuyacaksınız.

Yamaç Paraşütü nü bizden öncekiler “Kanat” adını takmışlar.Her ne kadar Yamaç Paraşütü densede gercek adının “Kanat” olması aynı ucağın uçma tekniğini karşıladığından bencede uygun bir yakıştırmadır.Uçaktan atlanan paraşütler dikine iniş sağlarken Yamaç Paraşütü 1 e 3-4 süzülüş verir.Yani 100 metre yükseklikteki bir tepeden kalkan Yamaç Paraşütü pilotu “Kanadının” performansına göre 300 -400 metre ileriye inişini gerçekleştirir.Tabi bu (0) rüzgarda gerçekleşen uçuşlar için konulmuş bir tesbittir.
Yamaç Paraşütü rüzgar la ve hızınla birebir etkilenen bir yapıdadır.100 metrelik bir tepeden kalkan pilot rüzgarın veya ısınan yeryüzenden kalkan termal hava yardımıyla saatlerce uçabildiği gibi kilometrelercede uzağa gidebilir.
Bu konulara tekrar daha sonra döneriz.
Yamaç Paraşütünün teknik yapısından bahsetmiyeceğim.Fakat güvenlik ve performans amacıyla birkaç farklı dizaynda kanatların olduğunu söyliyebilirim.Yurt dışında bizim TSE benzeri uçan aletlere güvenlik ve performansları için derecelendiren bir DHV ve AFNOR derecelendirme kuruluşları bulunur.Bunlar yeni başlayanlar için olduğu gibi orta ve ileri derecede yamaç paraşütü pilotlarının uçtuğu kanatların performans değerlerini içeren verileri tesbit ederler.
İsterseniz Başlangıç kanadlarından bahsederek kısım kısım uçmayı tarif edelim.Öncelikle sağlıklı bir insan;Her insan bu sporu yapabilir diye düşünüyorum.Bir yamaçtan paraşüte bir kaya veya benzeri bağlasanız onu tepeden salsanız iniş alanı geniş ve yeterliyse bir problem yaşamadan zararsız bir şekilde yer yüzüne inecektir.Ohalde hiçbir fiziki hareketlilik sağlamadanda havada alet kendiliğinden uçmaktadır.
Öyleyse kanadın teknik yapısı uçmak için farklı bir uygulama getirmemiştir.Ohalde hemen herkez ucsun.Tabiki hayır…İlk uçmayamı karar verdiniz.Bu sporu bilen ve yıllar itibariyle yeterli bilgi ve donanıma sahip Kulüp ve hocalardan mutlaka ders alınmalıdır.Hiç bir şey rehbersiz olmaz.
Yeni başlayanlar için yamaç paraşütünü tanıtıcı daha sonra yer çalışması diye tariflendirdiğimiz.Kalkarken ve inerken yapılması ,yapılmaması gereken halleri içine alır.Bu aşamada doğru bir şekilde bağlanan paraşüt koşu yardımıyla havalandırılır kanadın tepede durması sağlanır daha sonra iniş tekniği uygulanarak paraşütün söndürülmesi gerçekleştirilir.Yeteri kadar yer çalışmasıyla öğrencinin değişik zorluklarda kalkış yerlerinde güvenli bir kalkış sağlaması amaçlanmaktadır.Değişik zamanlarda yaklaşık 100 kez paraşütü kaldırmak ve indirmek yeterli olacaktır.
Uçuş.
Yeterli yer eğitimi alan öğrenci daha sonra eğitmeni yardımıyla eğitim tepesinden uçma işlemine başlar.Düz kalkış tekniği dediğimiz metodla telsiz yardımıyla uçuşunu sonlandırır.Burada dikkat edilmesi lazım gelen birkaç husus vardır.
1-Yeteri kadar yer çalışması dediğimiz yer eğitimi alınmalıdır.Pilot adayı kanadı yerden tepesine sorunsuz bir şekilde getirmeyi alışkanlık haline getirmelidir.Kanada mutlak hakimiyet sağlanmışsa ilk uçuştan itibaren pilot süprizlerle karşılaşmayacaktır.
2-Mutlaka meterolojik hareketlilik gözlemlenmeli uçuş için uygun ortam varsa uçuşa başlanmalıdır.
3-Havada uçuş esnasında kanadın dengesini bozacak hareketlerden kaçınılmalı ve stol dediğimiz firen iplerinin birisini veya ikisini birden % Yüz dediğimiz şekilde aşağıya doğru çekmeye kalkmamalıdır.
Firen iplerinin ikisini birden aşağıya doğru çektiğinizde 0 noktasından aşağıya doğru % 10-20-30-50-75 veya 100 şeklinde bir firen kanadın hareketinde farklılık meydana getirecektir.Başlarda kanadın hızını azaltan bir haraket uygulamaya devam edildiğinde kanadın durmasına sebep vereceğinden stol dediğimiz hadiseye meydana getirecektir.Stol havacılıkta tehlike demektir.Hava araçları hızları neticesinde havada tutunabilmekte dir.Deniz kenarında yassı bir taşı elimizle denize paralel bir şekilde savurduğumuzda hızı kadar denizin üzerinde sekecek hızı azaldığındada bataçaktır.Hızı azalan taş batar.Bizim hızı azalan kanatla durmamız taşın batması kadar mahsun olmayacaktır.O halde havada kanadın hızını yavaşlatacak hareketlerden kaçınılmalıdır.Yine firen iplerinden herhangi biri yüzde yüz şeklinde aşağıya doğru çekildiğindede kanadın spin e gireceği unutulmamalı ve tehlikeli hareketlerin birtanesidirde.
Dönüşler ilk uçuşlarda yine telsiz yardımıyla hocanın gözetiminde vereceği komutlar doğrultusunda karalı ve yumşak şekilde aynı kara araçlarının direksiyonu nu kullanır gibi yeteri kadar firen uyguluyarak dönüşler sağlanır.Son 10-15 metre irtifadan sonra rüzgarın içine dönülme hadisesinden sonra kanada fazlaca yön verme uygulanmamalı dır.Bu sağa veya sola dönüş verilen kanadı gereksiz yere hızlandıracağından yere sert bir şekilde vurmamıza neden olabilir.Son metrelerde firenler sıfır konuma getirilir yere 1,5 metre kala birden firenler yüzde yüz konuma getirilerek kanadın rüzgara karşı sathı arttırılarak stol olması sağlanır.Palya yaptırılarak şoka sokulan kanat birden duraçatır.Yere 1,5 metre kala yapılan bu hareketle sorunsuz bir iniş sağlanacaktır.İlk uçuşlarda harnese oturmadığımızdan ayakalarımızın üzerine iniş sağlanır.Eğer oturur pozisyondaysak son metrelerde harnesden çıkılmalıdır.
4-Ekipmanlar doğru seçilmeli ve eksiksiz olmalıdır.Kask,bot,telsiz,yedekli harnes ve uçmanın ilk uçuşlarına uygun başlangıç kanatları olmazsa olamazların içindedir.Bu saydıklarımdan bir tanesi eksikse uçuş başlanmaz.Kasksız bir uçuş yamaç paraşütünde intiharla eş anlamlıdır.Ayaklarımız yere değer değmez yer çalışmasında yaptıklarımız tekrarlanır.
Bu günlük bukadar.Yazının devamını daha sonra yolluyacağım.


Arif Bakkaloğlu
Manhat Başkanı
Öğretmen pilot.